Africa CDC Direktörü Kaseya: Bundibugyo Ebola aşısı ilgisizlik yüzünden yok

Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Africa CDC) Genel Direktörü Dr. Jean Kaseya, Bundibugyo türü Ebola virüsüne yönelik onaylanmış bir aşının hâlâ mevcut olmamasının nedenini uluslararası toplumun ilgisizliği olarak gösterdi ve salgın Batı ülkelerinde ortaya çıksaydı aşının şimdiye kadar geliştirilmiş olabileceğini dile getirdi.

Nijerya'da yayınlarını sürdüren bir televizyon kanalındaki programa konuk olan Kaseya, Afrika'nın aşı araştırmaları ile aşı üretimine ayırdığı yatırımları artırması gerektiğini ifade etti. Uluslararası ortakların salgını yalnızca Afrika'yı ilgilendiren bir mesele olarak gördüklerini ve bu yüzden gereken ilgiyi göstermediklerini ileri süren Kaseya, bu değerlendirmesini şöyle aktardı: "Size şunu söyleyebilirim, bu salgın Batı ülkelerinde olsaydı aşı çoktan hazır olurdu.

Bugün bu aşının neden bulunmadığına gelince, ortaklarımızdan bazıları bu meseleyi Afrika'ya ait bir sorun olarak görmeye karar verdi ve ilgilenmedi." Aşı adaylarına yönelik klinik araştırmalar devam ediyor Kaseya, aşı geliştirilmesinde ortaya çıkan eksikliğin giderilmesi için klinik araştırmalara destek verdiklerini ifade ederek, Mısır'da faaliyet gösteren Afrikalı bir üreticinin Bundibugyo türüne karşı potansiyel bir aşının klinik çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı.

Africa CDC'nin, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) ve Uganda ile birlikte, Zaire türü Ebola virüsüne yönelik geliştirilen Ervebo aşısından klinik araştırmalarda yararlanılması ve insani nedenlerle ruhsat dışı kullanımına dair alternatifleri de ele aldığını belirten Kaseya, Afrika'nın salgınlara karşı mücadelesinde dış ortaklara olan bağımlılığını düşürmesinin önemine dikkat çekti.

Afrika'nın aşı geliştirebilecek ve üretebilecek kapasitesi bulunduğunu vurgulayan Kaseya, görüşünü şu sözlerle dile getirdi: "Afrika'nın geride bırakıldığını görmek istemiyoruz. Bilgiye, zeki ve yetenekli insanlara sahibiz, aşı üretme kapasitemiz var ve ilerlememiz gerekiyor." Kaseya ayrıca, yerel kaynaklardan sağlanan finansmanın artırılması ve Afrika ülkeleri ile uluslararası ortaklar arasındaki koordinasyonun daha güçlü hâle getirilmesi yönünde çağrı yaparak, devam eden salgına müdahale faaliyetlerine destek olmak için 28 Afrika ülkesinin mali katkıda bulunduğunu bildirdi.

Salgının ülke sınırlarını aşması kaygıları büyütüyor Bundibugyo türü Ebola virüsüne yönelik ruhsat almış bir aşı ya da özellikle bu türe karşı onaylanmış bir tedavi mevcut değil. Kongo sağlık yetkililerinin verdiği bilgilere göre, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Mayıs 2026'da duyurulan salgında doğrulanmış vaka sayısı 9 bini aştı ve 4 bin 381 kişi yaşamını yitirdi.

Virüse diğer ülkelerde de rastlanması, salgının sınırları aşarak yayılması konusundaki kaygıları daha da yükseltti. Kenya Sağlık Bakanlığı ülkedeki 9'uncu vakanın bildirildiğini duyururken, Nijerya ise 20 Ekim tarihinde Federal Başkent Bölgesi'nde (FCT) Bundibugyo türü Ebola virüsünden kaynaklanan ilk ithal vakanın doğrulandığını açıkladı.